MLC vs TLC NAND in 2026: waarom de oude regels niet langer gelden

Als je nog steeds denkt dat “MLC vereist is voor betrouwbaarheid”, gebruik je een handboek uit 2015 in een opslagwereld van 2026.

Als je al lang met flashopslag werkt, herinner je je waarschijnlijk nog dat het kiezen van NAND aanvoelde als een morele beslissing. SLC was “het goede spul”, MLC het verantwoorde compromis en TLC iets dat je vermeed, tenzij de prijs belangrijker was dan slaap. Lange tijd was die manier van denken logisch.

Maar dit is de realiteit in 2026: het debat MLC vs TLC is grotendeels historisch. Niet omdat MLC van de ene op de andere dag is verdwenen, en niet omdat duurzaamheid geen rol meer speelt, maar omdat de manier waarop flashopslag vandaag wordt ontworpen fundamenteel heeft veranderd wat er echt toe doet.

Dit artikel doet niet alsof MLC en TLC identiek zijn. Dat zijn ze niet. Het doel is uit te leggen waarom de “vereiste” om MLC boven TLC te kiezen niet langer geldt zoals vroeger, en waarom TLC nu de geaccepteerde, bewezen norm is in omgevingen voor massaopslag — inclusief enkele van de meest veeleisende systemen ter wereld.

Het oorspronkelijke probleem met TLC en waarom de angst begrijpelijk was

TLC slaat per definitie drie bits per cel op. Dat betekent dat elke NAND-cel betrouwbaar onderscheid moet maken tussen acht spanningsniveaus, in plaats van vier (MLC) of twee (SLC). In het begin leidde dit tot echte, meetbare problemen. Spanningsmarges waren kleiner, ruwe bitfoutpercentages hoger, de duurzaamheid lager en de native schrijfsnelheden niets om over op te scheppen.

Begin jaren 2010 waren deze problemen niet theoretisch — ze kwamen naar voren in benchmarks, prestatieklachten en in het gedrag van producten in de praktijk. Vroege TLC-producten werkten, maar waren fragiel, inconsistent en sterk afhankelijk van het feit dat de controller op het juiste moment het juiste deed.

Destijds was kiezen voor MLC in plaats van TLC geen bijgeloof. Het was risicobeheer.

Een groot deel van de vroege angst rond TLC kwam ook voort uit vergelijkingen met oudere single-bit-ontwerpen. Ga je ver genoeg terug, dan zette SLC daadwerkelijk de maatstaf voor betrouwbaarheid en bepaalde het jarenlang hoe ingenieurs over flash-duurzaamheid dachten. Die context blijft relevant, maar het is ook belangrijk te beseffen hoe beperkt de rol van SLC werd naarmate de vraag naar capaciteit explodeerde. Voor een korte opfrissing over hoe die periode de verwachtingen rond betrouwbaarheid vormde, zie deze vroege uitleg over wat SLC-flashgeheugen eigenlijk is en waarom het ooit als de gouden standaard werd beschouwd.

Wat veranderde was niet het NAND — maar alles eromheen

Dit is de belangrijkste verschuiving die veel discussies missen: TLC werd niet ineens vanzelf “beter”. Wat veranderde, was het ecosysteem rond het NAND. Controllerfirmware, foutcorrectie en flashbeheerlogica ontwikkelden zich sterk tussen ongeveer 2013 en 2018, en de opslagstack in 2026 lijkt in niets meer op die van toen TLC voor het eerst in consumentenproducten verscheen.

Moderne controllers voeren nu taken uit die in eerdere generaties simpelweg niet bestonden — of niet betaalbaar waren. Sterkere foutcorrectie, slimmer wear leveling, adaptieve leesaftemming, blokuitfasering en onderhoudsroutines op de achtergrond werken samen om het NAND in de loop van de tijd stabiel te houden. Simpel gezegd: duurzaamheid en betrouwbaarheid zijn geen eigenschappen van het NAND alleen meer. Ze zijn systeemkenmerken geworden.

• Diepere foutcorrectie (inclusief LDPC-achtige benaderingen) om hogere ruwe bitfoutpercentages op te vangen naarmate NAND veroudert
• Adaptieve read-retry en spanningsafstemming om leesbewerkingen stabiel te houden bij temperatuur- en slijtageverschillen
• Slimmer wear leveling over dies en planes, zodat hotspots niet voortijdig uitvallen
• Scheiding van “hete” en “koude” data, zodat vaak herschreven data niet de hele schijf belast
• Achtergrondverversing en blokuitfasering, zodat zwakke blokken worden geïdentificeerd en verwijderd vóórdat ze zichtbaar worden voor gebruikers
• Over-provisioningstrategieën afgestemd op de werklast, wat write amplification vermindert en de effectieve levensduur verlengt

Dat is de kern: de industrie heeft geleerd om de zwakke punten van TLC te beheersen met controllerlogica. Zodra dat gebeurde, verloor de oude mythe “TLC is onbetrouwbaar” snel terrein — omdat de resultaten in de praktijk niet langer overeenkwamen met die angst.

Waarom duurzaamheidsgetallen niet langer het hele verhaal vertellen

Het is verleidelijk om naar ruwe program/erase-cycli te kijken en conclusies te trekken. Op papier heeft MLC doorgaans nog steeds een hogere nominale duurzaamheid dan TLC. Dat is niet magisch veranderd. Wat wel is veranderd, is hoe weinig die waarde op zichzelf nog betekent.

Moderne SSD’s stellen het NAND zelden direct bloot aan de werklast. Schrijfbewerkingen worden gecachet, hervormd, herordend en afgevlakt lang voordat ze het flashgeheugen bereiken. Controllers vangen piekgedrag op, voegen kleine schrijfbewerkingen samen en verplaatsen data in gecontroleerde patronen die write amplification verminderen. Met andere woorden: het NAND ziet niet de chaos die je denkt dat het ziet.

Hier komt ook de “SLC-cache” om de hoek kijken. In de meeste TLC-gebaseerde schijven wordt een deel van het NAND tijdelijk behandeld als single-bit-opslag (pseudo-SLC). Schrijfbewerkingen landen snel en netjes, waarna de controller deze data later, onder rustigere en gecontroleerde omstandigheden, terugvouwt naar TLC. De gebruiker ervaart snelheid, het NAND ervaart minder stress.

Het resultaat is dat een goed ontworpen TLC-systeem vandaag de dag minder effectieve slijtage kan vertonen dan een slecht beheerd MLC-systeem van tien jaar geleden. Dat is geen marketing — dat is wat er gebeurt wanneer controllerontwerp zijn werk doet.

Wat de mythe uiteindelijk doorbrak, was geen marketing maar gedrag in de praktijk. Naarmate controllers verbeterden en firmware volwassen werd, zagen grootschalige implementaties niet langer de faalpatronen die men van NAND met hogere dichtheid verwachtte. Zelfs wanneer flashstoringen het nieuws haalden, lagen de oorzaken meestal bij slecht controllerontwerp, verkeerde firmwarekeuzes of misbruik — niet bij het NAND-type zelf. Deze verschuiving wordt duidelijk wanneer je historische faalrapportage bekijkt, zoals perioden waarin het aantal uitgevallen USB-sticks met 300% toenam, ondanks het gebruik van wat toen als “veilig” geheugen werd beschouwd.

MLC vs TLC NAND: een korte tijdlijn

Wil je de “hoe zijn we hier gekomen”-versie zonder een decennium aan persberichten en productlanceringen door te spitten, dan is dit het overzicht. Het helpt ook verklaren waarom mensen TLC nog steeds herinneren als “de risicovolle optie”, ook al komt die reputatie niet meer overeen met moderne resultaten.

Bewijs uit de praktijk: wat veeleisende systemen daadwerkelijk gebruiken

Hier ontmoeten theorie en realiteit elkaar. Als TLC fundamenteel onbetrouwbaar was, zou het als eerste verdwijnen uit omgevingen die geen dataverlies, prestatie-instorting of onvoorspelbaar gedrag kunnen tolereren. In plaats daarvan zien we het tegenovergestelde: omgevingen met hoge eisen vertrouwen sterk op TLC-gebaseerde SSD’s voor massaopslag.

AI-infrastructuur is een perfect voorbeeld, omdat opslag daar intensief en op grote schaal wordt gebruikt. AI-servers verplaatsen enorme datasets, streamen checkpoints, laden en herladen modellen en belasten opslag met aanhoudende werklasten. Toch is de industriestandaardkeuze voor SSD’s met hoge capaciteit niet MLC.

Dat betekent niet dat AI-systemen “niet om betrouwbaarheid geven”. Het betekent dat betrouwbaarheid in 2026 wordt bereikt via systeemontwerp: sterke foutcorrectie, conservatief firmwaregedrag, over-provisioning en voorspelbare werklasten. TLC past goed in dit model omdat het de benodigde capaciteit en kostenstructuur levert, en moderne controllers het stabiel houden.

Als TLC nog steeds de gok was die het ooit was, zou het niet overleven in omgevingen waar elke minuut storing geld kost.

Waar MLC nog steeds zinvol is en waarom dat TLC niet tegenspreekt

MLC is niet volledig verdwenen, en dat mag hardop gezegd worden. MLC verschijnt nog steeds in omgevingen waar voorspelbaarheid en levenscyclusstabiliteit belangrijker zijn dan de kosten per gigabyte.

Maar hier zit het verschil: dit is niet langer de mainstream opslagbeslissing. Het is een gespecialiseerde technische keuze.

De mythe die maar niet wil sterven

Ergens onderweg bleef een vereenvoudigd idee hangen: “MLC is betrouwbaar, TLC is goedkoop.” Die uitspraak kon in 2012 richtinggevend nuttig zijn. In 2026 is ze misleidend.

Een nauwkeurigere formulering is deze: betrouwbaarheid komt voort uit controllerontwerp, firmwarevolwassenheid en afstemming op de werklast — niet uit bitdichtheid alleen.

De praktische conclusie voor moderne opslagbeslissingen

Deze antwoorden zeggen veel meer over betrouwbaarheid in de praktijk dan het aantal bits per cel ooit zal doen.

En daarom is TLC in 2026 geen compromiskeuze. Het is de geaccepteerde norm.

Dus, wat denken we?

MLC en TLC zijn nog steeds verschillende technologieën. Wat is veranderd, is de aanname dat de ene inherent veilig is en de andere inherent riskant.