Zodra je begint te kijken naar hoe AI-systemen daadwerkelijk data verplaatsen, merk je vrij snel dat het probleem niet alleen gaat over snellere processors of meer opslag, maar vooral over wat er tussen die lagen gebeurt en hoe vaak het systeem moet wachten.

In het vorige artikel over High Bandwidth Memory lag de nadruk op het zo dicht mogelijk bij de processor houden van data, zodat de GPU niet stil komt te staan. Dat is de bovenkant van de stack en dat is cruciaal, maar het lost maar een deel van het probleem op, omdat niet alles daar kan blijven.

Zodra de werkset groter wordt dan wat in die directe laag past, ga je weer data verplaatsen tussen DRAM en NAND, en daar begint het geheel wat onevenwichtig aan te voelen. DRAM is snel en responsief, maar duur en niet onbeperkt schaalbaar. NAND is veel praktischer qua capaciteit, maar zelfs goed flashgeheugen introduceert genoeg vertraging dat het merkbaar wordt wanneer het systeem continu onder belasting staat.

Die ruimte ertussen is waar Storage Class Memory zijn waarde begint te tonen. Niet als iets nieuws dat één van beide kanten wil vervangen, maar als een manier om de overgang soepeler te maken zodat het systeem niet voortdurend springt van heel snel naar merkbaar trager en weer terug.

Als je het bredere plaatje wilt begrijpen waarom deze lagen überhaupt ontstaan, dan sluit dit direct aan op het hoofdartikel hier: NAND verdwijnt niet, maar AI-servers zijn tegenwoordig afhankelijk van meer dan alleen flash.

AI-systemen vertragen meestal niet door beperkingen in rekenkracht, maar omdat het systeem de data niet snel genoeg kan verplaatsen om de processor continu van informatie te voorzien.

Met andere woorden: de bottleneck zit niet in het verwerken van data, maar in het leveren van die data op de snelheid die moderne AI-workloads vereisen.

Daar komt High Bandwidth Memory (HBM) in beeld als een belangrijk onderdeel van de architectuur.

Voor een breder beeld van hoe geheugen zich ontwikkelt voorbij flash en waarom AI-systemen tegenwoordig afhankelijk zijn van meerdere lagen, zie onze hoofd­analyse: NAND verdwijnt niet, maar AI-servers zijn tegenwoordig afhankelijk van meer dan alleen flash.

Al meer dan twee decennia kijkt GetUSB naar hoe data zich daadwerkelijk verplaatst, niet alleen hoe het wordt gepresenteerd in marketing. In die tijd hebben we opslag door meerdere cycli zien evolueren, van de afname van draaiende schijven tot de opkomst van flash, en meer recent naar systemen waarin opslag niet langer slechts een passieve component is, maar onderdeel van de infrastructuur zelf.

Wat er nu gebeurt met AI-infrastructuur voelt als opnieuw zo’n overgangsmoment, maar dit keer gedreven door een ander soort druk.

NAND-flash verdwijnt niet, en daar is eigenlijk geen discussie over. Het blijft de basis van moderne opslag en doet dat werk extreem goed. Tegelijkertijd is de vraag naar NAND snel gestegen, grotendeels door AI-workloads die enorme datasets vereisen en daar continu toegang toe nodig hebben. Die vraag begint nu tegen de grenzen van het aanbod aan te lopen op manieren die steeds moeilijker te negeren zijn, of dat nu zichtbaar wordt in prijsdruk, strakkere toewijzingen of simpelweg langere levertijden voor grote implementaties.

Wanneer dit soort onevenwicht zichtbaar wordt, blijft de industrie niet stilzitten en wachten tot alles weer normaliseert. Ze gaat op zoek naar andere manieren om het probleem op te lossen, en daar begint de verschuiving.

Elk jaar opnieuw gebeurt het weer.

Dezelfde soort artikelen duiken op. “De beste USB-sticks van 2026.” “Top 10 snelste USB-drives die je kunt kopen.” “Welke USB-stick moet je nú hebben?”

En eerlijk is eerlijk — ze lijken best nuttig. Een paar bekende merken, wat benchmarkgrafieken, misschien nog iets over bouwkwaliteit… en dan een eindlijst die net overtuigend genoeg voelt om op te klikken.

Maar als je er even rustig naar kijkt, zie je het probleem al snel.

Die lijsten proberen iets op te lossen wat eigenlijk geen groot probleem meer is.

Bijna iedereen heeft dat moment wel eens gehad, ook al sta je er meestal niet echt bij stil. Je plugt een USB-stick in, begint wat bestanden te verplaatsen, en toch voelt er iets niet helemaal lekker. Hij is niet kapot, hij is niet dood, en technisch gezien doet hij gewoon zijn werk, maar het loopt net niet soepel. Misschien zakt de overdrachtssnelheid ineens zonder duidelijke reden in, misschien verbreekt hij een keer de verbinding en komt hij daarna weer terug, misschien wordt hij warmer dan je zou verwachten. En dan pak je een dag later een andere stick – zelfde capaciteit, ongeveer hetzelfde uiterlijk, misschien zelfs uit dezelfde productfamilie – en die doet het gewoon perfect. Soepele transfers, geen haperingen, geen gedoe. Hij werkt gewoon.

Het interessante is dat die twee sticks van binnen vaak veel meer op elkaar lijken dan je zou denken. In veel gevallen zijn ze gebouwd met exact dezelfde controllerfamilie en exact hetzelfde type NAND-flashgeheugen. Op papier zijn ze dus praktisch identiek. En toch gedragen ze zich in de praktijk als twee totaal verschillende producten.

De meeste mensen kopen een USB-stick op dezelfde manier als een pak pennen — pak gewoon de goedkoopste, ga ervan uit dat ze toch allemaal hetzelfde doen, en klaar.

En eerlijk is eerlijk, voor simpel bestanden overzetten is die gedachte niet eens helemaal verkeerd.

Maar als je ooit gedoe hebt gehad met dataintegriteit, wisselende prestaties of iets geavanceerders wilde doen zoals schrijfbeveiliging of gecontroleerde distributie, dan heb je waarschijnlijk al gemerkt: niet elke USB-stick gedraagt zich hetzelfde.

Het verschil zit niet in het plastic hoesje. Zelfs niet in het NAND-geheugen.

Het zit in de controller — en nog specifieker in hoe die controller in het apparaat is opgebouwd.

De nieuwe USB-stick van Raspberry Pi lijkt vooral een solide toepassing van bekende controllertechnologie, geen nieuwe uitvinding in opslag.

Het Raspberry Pi-team heeft onlangs een eigen USB-flashdrive uitgebracht, bedoeld voor ontwikkelaars en hobbyisten die betrouwbare verwijderbare opslag willen voor hun boards en systemen. Op papier ziet het apparaat er netjes uit: een aluminium behuizing, redelijke constante snelheden en firmware-functies die je normaal bij wat betere flashproducten ziet.

Eén onderdeel van de aankondiging valt meteen op: de beschrijving van een pseudo-SLC cache die schrijfbewerkingen op QLC-NAND moet versnellen. Als je dat snel leest, kan het klinken alsof het iets bijzonders of proprietairs is. Dat is het niet. Het is gewoon een standaard techniek die overal in moderne flashopslag wordt gebruikt.

Dat verschil is belangrijk, omdat het helpt om een echt goed product te onderscheiden van marketingtaal die een normale controllerfunctie bijzonder laat klinken.

Op het eerste gezicht lijken de meeste USB-opslagapparaten precies hetzelfde te doen. Je steekt ze in, de computer herkent ze, er verschijnt een stationsletter en je verplaatst wat bestanden. Vanuit de gebruiker gezien is dat meestal het hele verhaal.

Maar onder dat simpele moment praat niet elk USB-apparaat op dezelfde manier met de computer.

Sommige apparaten koppelen aan en enumereren via BOT, wat staat voor Bulk-Only Transport. Andere, vooral prestatiegerichte USB 3.x- en USB 3.2-apparaten, kunnen UASP gebruiken, kort voor USB Attached SCSI Protocol. Voor de meeste mensen zeggen die namen helemaal niks. Voor IT-teams, softwareontwikkelaars en bedrijven die USB-media voor een workflow moeten kwalificeren, kan het juist een groot verschil maken.

Zie het als een eenbaansbrug versus een meerbaanssnelweg

Een makkelijke manier om het verschil te zien, is om aan verkeer te denken.

De meeste mensen denken dat iets inpluggen gewoon een simpele mechanische handeling is. Je duwt het ene deel in het andere, de stroom loopt, klaar.

In de echte wereld zit dat piepkleine moment een stuk ingewikkelder in elkaar. Elke verbinding hangt af van druk, wrijving, oppervlaktechemie en de kwaliteit van twee metalen oppervlakken die elkaar raken op microscopisch kleine contactpunten. Wat voor het blote oog glad lijkt, ziet er onder vergroting eerder uit als een berglandschap, en elektriciteit loopt alleen via de hoge puntjes waar die oppervlakken elkaar echt raken.

Daar begint contactweerstand. Hoe minder schoon en stabiel die contactpunten zijn, hoe meer weerstand zich op die overgang opbouwt. Meestal is die verandering zo klein dat je het niet eens merkt. Maar na verloop van tijd kunnen slijtage, oxidatie, vuil en steeds opnieuw in- en uitpluggen een betrouwbare verbinding langzaam veranderen in eentje die onvoorspelbaar wordt.

Om de paar maanden gebeurt het weer.

Iemand loopt de IT-afdeling binnen met een microSD-kaart in de hand en stelt een heel normale vraag: “Kunnen we de CID op deze gewoon even aanpassen?”

De IT’er kijkt naar de kaart. Dan naar de persoon. En haalt rustig adem.

De vraag is niet verkeerd. Ze is alleen gebaseerd op een aanname die niet klopt met hoe de hardware écht werkt.